Có một Lào Cai trải dài từ những đỉnh núi chìm trong mây của Hoàng Liên Sơn đến những thung lũng xanh ngát, từ Sa Pa mờ sương, Bắc Hà mùa hoa đến Mù Cang Chải mùa lúa chín; từ những triền núi quanh co của Trạm Tấu, Văn Chấn đến mặt hồ Thác Bà lấp lánh giữa đại ngàn. Trong không gian địa lý rộng lớn ấy, thiên nhiên tạo nên một bức tranh khí hậu đặc biệt đa dạng, đưa con người đi qua những cung bậc thời tiết hoàn toàn khác nhau.
Mùa xuân: Khi núi rừng chuyển mình
Mùa xuân ở Lào Cai thường bắt đầu bằng một thứ ánh sáng rất đặc biệt.Không quá rực rỡ, không gay gắt. Ánh nắng xuyên qua những lớp mây mỏng, rọi xuống các thung lũng còn vương hơi lạnh. Trên vùng cao, mùa đông chưa thực sự biến mất; dưới vùng thấp, không khí đã bắt đầu ấm lên. Đó cũng là lúc sự khác biệt về độ cao thể hiện rõ nhất.
Trong các bản tin khí tượng của tỉnh, những khu vực vùng thấp như Lào Cai, Nghĩa Lộ, Lục Yên, Yên Bình hay Văn Chấn thường có nền nhiệt cao hơn đáng kể so với Bắc Hà, Si Ma Cai, Mù Cang Chải và đặc biệt là Sa Pa. Có những đợt không khí lạnh cuối mùa, vùng thấp vẫn ở mức hơn 20°C trong khi vùng núi cao Sa Pa có thể xuống 12–16°C.
Một tỉnh nhưng nhiều nền nhiệt. Đó là nét đặc biệt đầu tiên của Lào Cai mới. Ở vùng cao, mùa xuân là mùa của hoa đào, hoa mận, của những bản làng ẩn hiện trong sương. Bắc Hà, Sa Pa, Y Tý trở thành những địa danh được du khách tìm đến để cảm nhận một mùa xuân rất khác với đồng bằng. Còn ở phía Tây, những vùng như Mù Cang Chải, Trạm Tấu hay Văn Chấn bắt đầu bước vào một chu kỳ sản xuất mới. Núi rừng dần lấy lại màu xanh sau mùa đông.
Mùa hạ: Mùa của nắng và những trận mưa từ đại ngàn
Bước sang mùa hạ, Lào Cai thay đổi hoàn toàn diện mạo. Những thung lũng xanh hơn. Ruộng đồng tràn sức sống. Các dòng suối, thác nước trở nên đầy đặn sau những trận mưa.
Nhưng đây cũng là mùa thời tiết cực đoan dễ xuất hiện nhất. Địa hình núi cao khiến các khối không khí ẩm khi gặp sườn núi có thể tạo mưa lớn cục bộ. Trong khi đó, các vùng thấp vẫn có thể trải qua những ngày nắng nóng gay gắt.
Đó cũng là lý do mùa hè ở Lào Cai có hai khuôn mặt. Một mặt là thiên đường nghỉ dưỡng. Mặt khác là mùa phải đặc biệt cảnh giác với thiên tai.
Mùa thu: Khi Lào Cai nhuộm màu vàng
Nếu mùa hạ là mùa của nước, mùa thu là mùa của màu sắc. Đây có lẽ là khoảng thời gian khiến Lào Cai trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn nhất vùng Tây Bắc. Từ Hoàng Liên Sơn đến những dãy núi phía Tây, tiết trời bắt đầu dịu lại. Những ngày nóng gay gắt giảm dần. Không khí vùng cao trở nên khô và mát hơn.
Rồi lúa chín. Những thửa ruộng bậc thang Mù Cang Chải chuyển từ xanh sang vàng. Các triền ruộng ở vùng cao trở thành những đường cong khổng lồ ôm lấy sườn núi. Từ xa, cả quả núi như được phủ một tấm thảm vàng. Đó là thời điểm Mù Cang Chải, Sa Pa, Bắc Hà và nhiều vùng cao khác của Lào Cai bước vào mùa du lịch đặc biệt sôi động. Cơ quan du lịch quốc gia cũng ghi nhận mùa thu – đông là thời điểm Tây Bắc, trong đó có Lào Cai và Mù Cang Chải, thu hút đông đảo du khách nhờ cảnh quan ruộng bậc thang, biển mây và điều kiện thuận lợi cho trekking, khám phá.
Nhưng mùa thu cũng là thời điểm giao mùa. Những đợt không khí lạnh đầu tiên bắt đầu tràn xuống. Nhiệt độ ban đêm giảm nhanh, đặc biệt tại vùng cao. Bởi vậy, vẻ đẹp mùa thu Lào Cai không phải vẻ đẹp tĩnh tại. Nó là vẻ đẹp của sự chuyển động.
Mùa đông: Khi núi cao bước vào thế giới của mây và băng giá
Có lẽ không mùa nào làm nên thương hiệu du lịch vùng cao Lào Cai rõ như mùa đông. Khi những đợt không khí lạnh tăng cường, nhiệt độ giữa các vùng trong tỉnh có thể chênh lệch rất lớn. Vùng thấp vẫn có những ngày lạnh vừa phải. Vùng cao rét hơn. Còn vùng núi cao, đặc biệt Sa Pa và khu vực Hoàng Liên Sơn, có thể bước vào những đợt rét sâu. Và đó là lúc Lào Cai xuất hiện một hình ảnh rất khác.
Sa Pa từ lâu đã nổi tiếng với những ngày nhiệt độ xuống dưới 0°C, thậm chí có thể xuất hiện băng giá hoặc tuyết trong những đợt rét mạnh. Địa hình và độ cao khiến khu vực này có khí hậu khác biệt rõ rệt so với vùng thấp.
Nhưng mùa đông Lào Cai không chỉ có Sa Pa. Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai và nhiều vùng núi khác cũng bước vào mùa lạnh với những sắc thái riêng. Có nơi là mây phủ, có nơi là sương muối, có nơi là những buổi sáng rét buốt trên các sườn núi. Và cũng có những ngày trời quang, nắng nhẹ, trong xanh đến bất ngờ.
Bốn mùa ở Lào Cai không chỉ nối tiếp nhau theo thời gian, mà còn đan xen trong từng độ cao, từng thung lũng, từng triền núi. Và trong bức tranh ấy, bốn mùa chính là những gam màu tự nhiên làm nên bản sắc riêng: mùa xuân đánh thức núi rừng, mùa hạ gọi về những dòng nước, mùa thu nhuộm vàng đại ngàn, còn mùa đông phủ lên vùng cao một vẻ đẹp huyền ảo. Để rồi, dù đến Lào Cai vào bất cứ thời điểm nào trong năm, người ta vẫn có thể bắt gặp một vẻ đẹp khác của đất trời – và mang về một ký ức khác về miền núi phía Bắc.
Phương Thảo, ảnh sưu tầm
